Wat betekend het recht van eerste hypotheek?

Doorgaans moeten de meeste mensen bij het kopen van een huis een lening afsluiten. Dit kunt u doen door een hypotheek af te sluiten. Hierbij zou u kunnen horen over het recht van eerste hypotheek. Het is een term die veelvoudig wordt gebruikt bij vastgoed en leningen. Het heeft te maken met zekerheid voor degene die de lening uitkeert. We zullen hier meer uitleg geven over het recht van eerste hypotheek.

Wat het recht van eerste hypotheek is

Het recht van eerste hypotheek is simpelweg een afspraak die ervoor zorgt dat de geldverstrekker als eerste zijn geld terugkrijgt als u de lening niet meer kunt betalen. Het huis dat u koopt wordt dan een soort onderpand. Als het misgaat en het huis verkocht moet worden, staat de bank vooraan in de rij om betaald te worden uit de opbrengst. Andere schuldeisers, zoals de Belastingdienst of iemand anders aan wie uw geld schuldig bent, moeten wachten tot de bank klaar is. Dat maakt het voor de bank een veilige manier om geld uit te lenen, want ze weten dat ze niet met lege handen achterblijven.

Hoe het in de praktijk werkt

Hoe gaat dat nu het recht van eerste hypotheek in zijn werking? Als u een hypotheek afsluit, dan wordt dat vastgelegd in een officiële akte bij de notaris. Die akte komt in het Kadaster. Dit is een openbaar register waar iedereen kan zien welke hypotheken er op een huis zitten. Stel dat u de maandlasten niet meer kunt betalen, dan heeft de bank het recht om het huis te verkopen, zonder dat ze eerst naar de rechter hoeven. Dat heet parate executie. De opbrengst van die verkoop gaat eerst naar de bank om de lening af te lossen, inclusief rente en kosten die ze misschien hebben gemaakt. Pas als dat geregeld is, komt de rest aan bod, maar vaak blijft er dan weinig over.

Doorgaans ziet u het bij particuliere woningen, maar het kan ook bij ander vastgoed zoals een bedrijfspand. Het idee is dat de bank zekerheid heeft. Dit verklaart ook waarom ze vaak bereid zijn om grotere bedragen uit te lenen. Zonder dat recht zou het risico voor hen veel groter zijn.

Verschil met een tweede hypotheek

Misschien heeft u ook gehoord van een tweede hypotheek. Mocht dat zo zijn dan zit het net wat anders. Het recht van eerste hypotheek gaat altijd voor, maar u kunt op hetzelfde huis meerdere hypotheken zetten. Als er al een bank is met het eerste recht, kan een tweede geldverstrekker een lager recht krijgen.

Rekenvoorbeeld

Uw huis wordt verkocht voor 300.000 euro. De eerste bank heeft nog 200.000 euro tegoed. Dan krijgt de bank dat bedrag als eerst. De tweede krijgt daarna wat overblijft, in dit geval 100.000 euro. Mocht die tweede hypotheek hoger liggen, bijvoorbeeld 150.000 euro, dan houdt die tweede verstrekker een schuld over.

Dat maakt een tweede hypotheek riskanter voor de geldverstrekker. Daarom vragen ze vaak een hogere rente. Ze kijken ook goed naar wat het huis waard is en of u het kunt betalen. Het recht van eerste hypotheek is dus een soort privilege dat de eerste in de rij een flinke voorsprong geeft.

Lees hier ook meer over het vergelijken van een hypotheek. Het is belangrijk dat u de juiste hypotheek neemt! 

Waarom het belangrijk is voor de bank

Voor de bank is dat recht van eerste hypotheek een geruststelling. Geld uitlenen voor een huis is een flinke stap. Het gaat om een groot bedrag die u over tientallen jaren terugbetaalt. Als u niet meer kunt betalen door omstandigheden wil de bank niet in de problemen komen. Met dit recht kunnen ze het huis verkopen en hun geld terughalen, zonder dat ze achteraan moeten aansluiten bij andere schuldeisers. Dat heet ook wel separatist zijn. Dit betekent dat ze zich niets hoeven aan te trekken van een faillissement.

Het is niet zo dat ze altijd meteen uw huis veilen. Vaak proberen ze eerst met u te praten, misschien een betalingsregeling te treffen. Maar als het echt niet meer gaat, geeft dit recht ze de macht om in te grijpen. Dat klinkt streng, maar voor hen is het een manier om het risico te beheersen.

Wat het voor u betekent

Het recht van eerste hypotheek verandert weinig aan uw dagelijkse leven, zolang u netjes betaalt. Het huis is van u. U kunt er in wonen en zelfs verbouwen. Maar het betekent wel dat de bank een stevige grip heeft op dat huis zolang de lening loopt. Kunt u niet meer betalen, dan loopt u het risico dat zij het overnemen. Dat is niet iets waar u constant bij stilstaat, maar het is goed om te weten hoe het zit.

Aan de andere kant biedt het u ook iets. Doordat de bank dit recht heeft, durven ze u dat geld te lenen tegen een redelijke rente. Zonder die zekerheid zouden hypotheken duurder zijn of zelfs niet eens mogelijk. Het is dus een tweerichtingsverkeer. Zij krijgen veiligheid, u krijgt een huis.

Hoe het vastgelegd wordt

Het recht van eerste hypotheek komt niet zomaar uit de lucht vallen, dat regelt de notaris voor je. Als u de hypotheek afsluit moet u een hypotheekakte tekenen. Daarin staat precies wat u leent, welk huis het onderpand is en dat de bank dat eerste recht krijgt. Die akte gaat naar het Kadaster en vanaf dat moment is het officieel. Iedereen die wil weten welke hypotheken op uw huis zitten, kan dat daar checken. Het is een openbaar systeem, wat ook weer vertrouwen geeft aan de bank.

Soms ziet u in die akte een hoger bedrag dan wat u echt leent. Dat komt doordat ze een buffer inbouwen voor rente en kosten, mocht het ooit misgaan. Het is een soort extra zekerheid voor hen, maar het betekent niet dat u meer schuldig bent dan u heeft geleend.

Nu weet u hoe het zit met het recht van eerste hypotheek. Het is een praktische regeling die ervoor zorgt dat de bank risico’s durft te nemen en u een huis kunt kopen. Mocht u meer vragen hebben, kunt u altijd contact opnemen met de specialist!